Yukarıdaki sorulara tatminkar yanıtlar bulmadan mülakata gitmeyin. Sorulara tatminkar cevaplar verdikten sonra yapmanız gereken profesyonel iş hayatınızın her aşamasını, iş değişikliği tarihlerini, iş tanımlarını ve profesyonel başarılarınızı kronolojik olarak gözden geçirmekti. Mülakat sırasında bir iş değiştirme tarihini ve üniversite bitirme derecenizi hatırlayamamak kadar olumsuz puan sağlayan bir unsur olamaz.
Uygun İş İmkanlarını Belirleyin
Çalışmayı hedeflediğiniz sektör veya sektörleri araştırmak, hedef firmaları tespit etmek için çok ciddi bir araştırma yapmak zorundasınız. Sadece, başvurularla kısıtlı kalacak bir iş arayışı başarısız olmaya mahkumdur. Özellikle, sektörünüzde faaliyet gösteren firmaların, ilan edilmemiş pozisyonları hedefiniz olmalıdır. Eğer orta kademe üstü bir pozisyonda iseniz gazetelerde bu tip pozisyonların oldukça kısıtlı sayıda ilan edildiğini unutmayın.
İlişkiye geçmek istediğiniz firmaların listesini, ticaret odalarından,
profesyonel derneklerden temin etmeniz oldukça kolay olacaktır. Spesifik olarak çalışmayı düşündüğünüz sektör ile ilgili bir profesyonel kuruluş biliyorsanız, öncelikle bu tür kuruluşlara başvurarak bilgi toplamaya çalışın. Internet vasıtası ile de bir çok firmanın sitesine girerek detaylarının temin edebilirsiniz. Eğer farklı bir dalda kariyerinize devam etmeyi arzuluyorsanız sektörleri yakından takip ederek, en fazla geleceği olan iş kollarını tespit etmeniz gerekecektir.
İyi Bir Özgeçmiş Hazırlayın
İş arama sürecinde en yoğun olarak kullanacağınız araç, profesyonelce hazırlanmış özgeçmişiniz olacaktır. Kötü yazılmış ve düzenlenmiş bir özgeçmişin, iş arama sürecinde başarısız olmanıza yol açacağını unutmayın.
Özgeçmişiniz hazır olduğunda onu gönderecek bazı yerlerinizin de olması gerekir. Özgeçmişinizi, ilk anda açık pozisyonu olan yerlere, yakın zamanda açılabilecek pozisyonları olan firmalara ve bu süreç içerisinde size yardımcı olabileceğini düşündüğünüz kimselere yollamalısınız. İş arayışınızı hemen arkadaşlarınıza, tanıdıklarınıza duyurun. Ne kadar çok kişiye ulaşabilirseniz, başarı şansınız o kadar artacaktır. Ayrıca, eski çalıştığınız yerlerdeki meslektaşlarınıza, amirlerinize bu durumu duyurmak size büyük fayda sağlayacaktır.
İş aramanın en klasik yöntemi gazete ilanlarıdır. Özellikle, son yıllarda, iş piyasasının genişlemesi ile birlikte, gazeteler bu konuda ekler oluşturmuşlar ve bu eklerde sadece personel ilanlarını ilan etmeye başlamışlardır. Gazetelerde yayınlanan personel ilanları var olan istihdam pazarının sadece küçük bir bölümünü temsil etmektedir. İlan edilen pozisyonlara, başvuru yapmadan önce, ilanın en ufak detayına kadar okumanız tavsiye olunur.
Danışmanlık Firmalarından Yararlanın
İş arama sürecinde, belki de en fazla destek alabileceğiniz kuruluşlar, profesyonel personel seçme ve yerleştirme hizmeti veren danışmanlık firmalarıdır. Bu konuda faaliyet gösteren firmalara, özgeçmişinizi yollamadan önce, yapacağınız kısa bir telefon görüşmesi ile, sizin ilgilendiğiniz seviyede faaliyetlerinin varlığını ve özellikle hangi sektörlere hizmet verdiklerini tespit etmekte, zaman kazanma açısından yarar vardır.
Yaptığınız telefon görüşmeleri ile, sektörünüzle ve profesyonel seviyenizledoğrudan ilgili olan firmalara, detaylı olarak hazırlanmış özgeçmişinizi göndermeniz gerekmektedir. Bu konuda faaliyet gösteren çoğu danışmanlık firması maalesef adaylarla genel görüşme imkanı yaratamamakta ve sadece size uygun olduğunu düşündükleri bir pozisyon ortaya çıktığında iş görüşmesine davet etmektedirler.
Mülakat Tekniklerini Öğrenin
Kısa bir süre sonra çabalarınız sonuç vermeye başlayacak ve mülakat teklifleri gelecektir. Bu aşamada işe alım kararının verildiği iş görüşmesi tekniklerini öğrenmek aday için hayati önem taşımaktadır. Niteliklerinizi ifade edemiyorsanız, başarı şansınız çok düşecektir. Her profesyonel mülakat tekniklerini öğrenmek zorunda ve ne tür sorularla karşılaşacağı konusunda hazırlıklı olmalıdır. Yaptığınız görüşmeleri veya özgeçmiş gönderdiğiniz firmaların listesini muhakkak oluşturun. Eğer firma, yaptığınız başvuru üzerine size geri dönüyor ve siz ne zaman başvuru yaptığınızı bile hatırlamıyorsanız, bu olanağı daha baştan kaybetmişsiniz demektir.
Özellikle yeni mezunlar bu konuda oldukça dikkatsiz davranmakta ve yaptıkları başvuruları hatırlamamaktadırlar. Bunu sebebi de yeni mezunların, gördükleri her ilana ve firmaya ilgili olsun veya olmasın, özgeçmişlerini göndermeleridir. Mülakat sonrası alacağınız notlar, eğer mülakat sonucu olumsuz olarak gerçekleşmişse bir öz eleştiri yapma şansını verecektir
Her İhtimale Karşı İşsizliğe Ne Kadar Süre Katlanabileceğinizi Belirleyin
Tüm bu teknikleri uyguladınız fakat hala sonuç alamadınız ise ideal işinizi bulana kadar ne kadar süre parasal yönden dayanabileceğinizi hemen tespit edin. İdeal işinize ulaşmak ve bu arada finansal olarak sıkışmamak için bazı geçici işleri deneyebilirsiniz. Bu kısa süreli olarak çalıştığınız işlere (en fazla üç ay olmak kaydı ile) özgeçmişinizde yer vermenize gerek yoktur.
İş İlanı
Ülkemizde ve dünyada, şirketlerin aradıkları nitelikli personele ulaşabilmek için kullandıkları en geçerli, en etkili ve maliyeti en düşük yöntem personel ilanlarıdır. Bu ilanlar ulusal ve yerel gazetelerde ya da sanal ortamda yani internette verilebilir. İnternette iş ilanı özellikle gelişmiş ülkelerde bugün yaygın olarak kullanılmaktadır. Uzmanlara göre 5-10 yıl sonra tüm büyük firmalar iş ilanlarını internet aracılığıyla verecek ve başvurularında yine bu yolla yapılmasını isteyeceklerdir.
Medyada, özellikle insan kaynakları sayfalarında son zamanlarda yaşanan yoğunluk nedeniyle, şirketlerin dikkatini çekebilmek için personel ilanları daha profesyonelce hazırlanmaya başlamıştır. İlan ne kadar profesyonelce hazırlanırsa nitelikli eleman sağlama şansı da o ölçüde artacaktır. Personel ilanının ilk amacının, sağlıklı bir seçimi sağlamak için mümkün olduğunca çok sayıda nitelikli adaya ulaşmak olduğu artık bütün firmaların kavradığı bir gerçek haline gelmiştir.
Bu gelişmelerin paralelinde, ülkemizde iş arayışı içerisinde olan nitelikli kişiler de artık ilanlara başvururken daha seçici olmaya başlamışlar ve özellikle ilanı iyi tasarlayan ve ne istediğini bilen firmalara başvuru yapmayı tercih eder hale gelmişlerdir. Bu aşamada ister internet ortamında isterse de gazetelerde yayınlanan iş ilanlarına başvuruda bulunan adayların da, ilanların bazı özelliklerini tam olarak algılamasında fayda vardır. Çünkü ilanda belirtilen bütün unsurlar iş görüşmesi aşamasında size yol gösterecek, firmanın ciddiyetini ve bu konuya verdiği önemi belirtecektir.
İlanın Amacını Belirleyin
Her şeyden önce iş ilanının amacı tespit edilmelidir. Ülkemizde birçok firma personel ilanlarının daha çok reklam özelliğini ön planda tutarak, aranan nitelikleri belirtmekten ziyade firmalarını tanıtıcı paragraflara gereğinden fazla yer vermektedirler. İlanın giriş paragrafında firmanın en önemli tanıtıcı özellikleri (sektör, kapasite, çalışan sayısı, firma ölçeği ve gelecek planları vb. ) belirtilmesi yeterlidir. İlanın reklam için mi verildiği yoksa personel ihtiyacını karşılamak için mi verildiği iyi analiz edilmelidir. Firmanın reklamı olsun diye verilen ilanlara fazla itibar edilmemelidir.
Firmayı Tanıtıcı Bilgileri İnceleyin
İlanda firmayı tanıtıcı bilgilerin bulunup bulunmadığına dikkat edilmelidir. Firma hakkında hiçbir bilgi içermeyen ilanlar şüphe uyandırmaktadır. Bir iş ilanında firma hakkında bilgi verilmemesinin çeşitli nedenleri vardır. Ancak bu nedenlerin büyük çoğunluğu olumsuzdur ve bu tür ilanlardan ziyade firma hakkındaki bilgileri gizlemeyen ilanlara başvuru yapılmalıdır.
İş ilanında firma hakkında tanıtıcı bilgiler var ise bu bilgilerin doğru olup olmadığına dikkat edilmelidir. Firma hakkında gerçek dışı ifadeler var ise iş başvurusu yapılmamalıdır. Firma hakkında hiç bilgi sahibi değilseniz kısa bir
araştırma yapmanızda fayda bulunmaktadır. Eğer ilanı veren bir danışmanlık firması ise şirket ismi gizlenebilir. Dolayısıyla firma hakkındaki güvenilirlik araştırması sonraya bırakılmalıdır.
Görev Tanımlaması Arayın
İlanın açıklayıcı olması firmanın ilan edilen pozisyonu ne kadar tanıdığını ve iş tanımını ne oranda oluşturduğu konusunda ipuçları verir. İlanda eleman aranılan pozisyon ve görev tanımı net olmalıdır. İlan edilen pozisyon ile görev tanımı birbiriyle örtüşmelidir. Görev tanımı çok ağır ve çok hafif olmamalı, görev tanımlamasının açık olduğu, pozisyon ve sorumluluk dengesinin sağlanmış olduğu ilanlara başvuru yapılmalıdır.
Aranan Nitelikleri ve Sunulacak İmkanları Değerlendirin
Pozisyonun gerektirdiği niteliklerin mümkün olduğu kadar detaylı ve abartmadan aktarıldığı ilanlar tercih edilmelidir. İlanda belirtilen niteliklerin hepsini taşımıyor olsanız bile başvurmaktan çekinmeyiniz. Unutulmamalıdır ki hiçbir aday yüzde yüz işe uygun değildir ve başvuruda bulunanlar içerisinden en uygun olanlar işe alınır.
İlan edilen pozisyon eğer firma içi veya dışı eğitim ile destekleniyorsa bu firmanın çalışanlarına verdiği değeri olduğu ve rapor vereceği bölüm, yönetici ünvanı, alt kadrosu da belirtiliyorsa bu firma için olumlu bir puandır. Eğitim imkanlarından bahseden ve hiyerarşik üst ile astın belirtildiği ilanlar tercih edilmelidir. İş ilanının ekip çalışmasına ve yönetime katılıma verdiği değere bakılarak şirketin yönetim felsefesi hakkında bilgi edinilebilir. Ekip çalışmasının ön plana çıkarıldığı ve yönetime katılımın teşvik edildiği ilanlar ön planda tutulmalıdır
Özgeçmiş Hazırlama
- Özgeçmiş Hazırlama
- Özgeçmiş Formatları
- Kronolojik
- Fonksiyonel
- Hedefe Yönelik
- Özgeçmiş Yazarken Dikkat Etmeniz Gereken Hususlar
- Basit Olmalı
- Kısa Olmalı
- Kolay Okunmalı
- Olumlu İzlenim Bırakmalı
- Başvurulan Pozisyonla İlgili Olmalı
- Ön Yazı Mutlaka Kullanılmalı
- Yabancı Dilde Özgeçmiş Sadece İstendiğinde Gönderilmeli
- Dikkat Etmeniz Gereken Diğer Ayrıntılar
- Özgeçmişlerde Sıkça Rastlanan Hatalar
Profesyonel iş hayatında, arzuladığınız iş teklifini almanızı ve mülakat aşamasına ulaşmanızı sağlayacak en etkili araç, kurallara uygun olarak tasarlanmış özgeçmişinizdir. Bir çok kişi özgeçmişin iş başvurusunda formalite gereği hazırlanması gereken bir belge olduğunu düşünerek büyük bir yanılgıya düşer. Aksine, özgeçmişiniz sizi hiç tanımayan yöneticiye kendinizi tanıtacak bir satış belgesidir ve çok önemlidir. Diğer adaylar arasında ön plana çıkmanız için özgeçmişinizin çok etkileyici ve dikkat çekici olması gerekir.
İyi bir özgeçmiş, işverenin ilgisini çekmeli, hakkınızda iyi bir izlenim uyandırmalı, başvurulan işle ilgili niteliklerinizi ön plana çıkarabilmelidir. Özgeçmişiniz, işvereni başvurduğunuz pozisyona uygun niteliklere sahip olduğunuzu inandırmanın ilk aşamasıdır. Bu amacınızı özgeçmişinizde göstermeniz için içeriğinde bulundurmanız gerekenler; başvurduğunuz işle doğrudan ilgili becerileriniz, işle doğrudan ilgili profesyonel iş tecrübeniz, pozisyonu doğrudan ilgilendiren diğer adaylarda bulunmadığınıza inandığınız kişisel özellikleriniz.
Özgeçmiş Formatları
Özgeçmişinizde yer almasını istediğiniz konu başlıklarının, detayların dökümünü yapmanızın ardından, profesyonel ve şahsi niteliklerinizin okuyucunun yoğun ilgisini çekebilecek bir standart format oluşturmanız gerekecektir. Kesinlikle arkadaşlarınızın veya herhangi bir kitapta gördüğünüz formatı kopyalamayın. Her adayın niteliklerinin, profesyonel iş hayatının değişiklikler gösterdiğini unutmayın. Kendi tarzınızı oluşturun. Bununla birlikte bazı çok sık kullanılan format tiplerini de gözden geçirmenizde oldukça faydalı olacaktır. Seçilen formatın her
kişi için farklı özellikler taşıması kadar doğal bir olgu olamaz. Bazı çağdaş format örnekleri:
· Kronolojik
· Fonksiyonel
· Hedefe Yönelik
Kronolojik
Ülkemizde en yoğun olarak kullanılan özgeçmiş formatıdır. En son bulunulan pozisyon en üstte yer almak koşulu ile profesyonel tecrübe tarihler muhakkak belirtilerek sıralanır. Son pozisyonunuza mümkün olduğu kadar fazla yer vermelisiniz. Görev ünvanı ve firma ismi ön plana çıkarılır. Bu özgeçmiş formatı profesyonel iş hayatınızdaki devamlılığı ve kariyer gelişiminizi gösterir. Çalışılan firmaların isimlerini ve pozisyonlarınızı ön plana çıkarır.
Kariyer ve profesyonel iş hedefleri, iş hayatınızı destekliyorsa, çalıştığınız firma isimleri kariyerinize prestij sağlıyorsa, iş hayatınız boyunca aynı iş sahasında bulunduysanız, kariyer gelişiminiz bir ilerleme gösteriyorsa kronolojik format size avantaj sağlayacaktır.
Kariyer hedeflerinizde değişiklikler varsa, çok sık iş değişikliliği yaptınızsa, yaşınızın ön planda olmasını istemiyorsanız, aynı firma ve pozisyonda uzun süredir bulunuyorsanız, iş hayatından uzun bir süre uzak kaldıysanız kronolojik formatı kullanmamanız şiddetle tavsiye edilir.
Fonksiyonel
Bu format türü, başarılı olduğunuz konuları, tecrübenizi ve güçlü olduğunuz özelliklerinizi, kariyer hedefleriniz dahilinde destekleyici bir rol oynar. Bu format türünde sahip olunan pozisyonlar ve kronolojik iş hayatınız tamamen göz ardı edilir. Özellikle vurgulamak istediğiniz profesyonel niteliklerinizle ilgili esneklik sağlar. İş hayatına ilk kez adım atan yeni mezunlar, iş hayatından uzak kalmış adaylar ve özellikle kariyer değişikliği arzulayan kişiler için ideal format tipidir.
Bulunduğunuz pozisyonda kullanamadığınız nitelikleri vurgulamak istediğinizde, kariyer (meslek dalı) değişikliği durumlarında, iş hayatına yeni başlanıldığında, uzun süre iş hayatından uzak kalınan durumlarda, iş hayatınızdaki kariyer gelişiminiz arzu edilen ölçüde değilse, iş hayatınızın büyük bölümü danışmanlık pozisyonları veya geçici işlerden oluşuyorsa, fonksiyonel formatı kullanabilirsiniz.
Eğer kariyerinizdeki ilerlemeyi ön plana almak istiyorsanız, eğitimci veya kamu sektörü çalışanı iseniz işinizde oldukça kısıtlı fonksiyonlarda görev aldıysanız, özellikle son çalıştığınız firmanın ismi prestijli ise fonksiyonel özgeçmiş formatını kullanmayınız.
Hedefe Yönelik
Bu özgeçmiş formatı spesifik olarak ilan edilen veya başvurulan pozisyon için düzenlenebilir. Öncelikle, ilan edilen veya başvurulan pozisyonunun talep ettiği nitelikler tespit edilir ve aday kendinde varolan bu özelliklerden ön plana çıkarılması gerekenleri belirli bir format dahilinde ortaya koyar. Her yeni durum için ayrı özgeçmiş yazılmasında herhangi bir sakınca yoktur. Örneğin, pozisyon hızlı tüketim malları sektörünü ilgilendiriyor ve bu sahadaki tecrübe önem kazanıyorsa, adayın bu alandaki tecrübelerini ön plana çıkarmasına hedefe yönelik format tam anlamı ile yardımcı olur.
Seçilen iş veya pozisyon ile ilgili adaya esneklik sağlar ve özgeçmişin ön plana çıkmasında oldukça önemli bir rol oynar. Hedeflenen alan veya pozisyonun niteliklerinin tam anlamı ile özümsendiğini ve bilinçli bir başvuru olduğu imajını işveren üzerinde başarı ile yaratır. İş hedefleriniz hakkında kafanızda herhangi bir şüphe yoksa, profesyonel iş hayatınızda oldukça farklı konularda uzmanlaştınızsa ve her uzmanlık konunuz için ayrı bir özgeçmiş oluşturmak istiyorsanız, tecrübe kazanmadığınız ama sahip olduğunuza inandığınız konuda çalışmayı arzuluyor ve bu yönünüzü ortaya koymak istiyorsanız, hedefe yönelik formatı kullanabilirsiniz.
Aynı dönem içerisinde birden fazla işe başvurmak istiyorsanız, sahip olduğunuz özelliklerden tam olarak emin değilseniz, hedefe yönelik özgeçmiş formatını kullanmayınız.
Özgeçmiş Yazarken Dikkat Etmeniz Gereken Hususlar
Hazırlayacağınız Özgeçmiş:
- Basit Olmalı
- Kısa Olmalı
- Kolay Okunmalı
- Olumlu İzlenim Bırakmalı
- Başvurulan Pozisyonla İlgili Olmalı
- Ön Yazı Mutlaka Kullanılmalı
- Yabancı Dilde Özgeçmiş Sadece İstendiğinde Gönderilmeli
- Dikkat Etmeniz Gereken Diğer Ayrıntılar
Basit Olmalı
En iyi özgeçmiş en basit olarak hazırlanmış olanıdır. Ülkemizde, ilan edilen herhangi bir pozisyon için yüzlerce başvuru yapıldığını ve gerçekten zamanı kısıtlı olan yöneticinin her özgeçmiş için arzu edilen oranda zaman bulamayacağını unutmayın.
Kısa Olmalı
İdeal olan özgeçmişinizin tek sayfadan fazla olmamasıdır. Buna karşın kişinin tecrübesi arttıkça ve profesyonel iş hayatı daha uzun süreleri kapsadıkça ikinci sayfaya taşmasının hiç bir sakıncası yoktur. Eğer buna uygun format tespit edilirse, okuyucunun ilgisi arzu edilen oranda çekilebilir. Çok az olmakla birlikte, bazı adayların el yazısı ile biyografi türü uzun özgeçmiş taraftarı olduklarını görüyoruz. Bu tip özgeçmişlerin okuyucunun ilgisini kesinlikle çekmediğini unutmayın.
El yazısı ile özgeçmiş hazırlama yöntemini kullanan kişilerin bu düşüncesi,
ülkemizde iş başvurusu yapılan bazı kuruluşların adayları seçme yöntemi olarak grapholojiyi (el yazısı kullanılarak karakter tahlili) kullandıklarını düşünmelerinden kaynaklanmaktadır. Buna karşın yapılan çağdaş araştırmalar grafolojinin güvenilirliğinin sıfır olduğunu ortaya çıkarmıştır.
Kolay Okunmalı
İdeal bir özgeçmiş kesinlikle el yazısı kullanılarak oluşturulmamalıdır. Mümkün olan en son teknolojiyi kullanmaya özen gösterin. Bilgisayarla yazılmış olan özgeçmiş en iyi sonucu verir. Yazı karakterlerini seçerken, göz yoran süslü karakterlerden uzak durun. (En okunaklı yazı karakterlerinin Times New Roman veya Arial olduğu tespit edilmiştir. ) İşverene büyüteç kullanmasını gerektirecek 10 puntodan küçük karakter kullanmayın. Gereğinden fazla koyu (bold), yatık (italik) veya altı çizili paragraflara yer vermeyin.
Kesinlikle figür kullanmayın. Kullanılacak en uygun kağıt rengi beyazdır. Ama abartılı olmamak kaydı ile açık gri , fildişi renkli kağıtların kullanılabileceğini de eklemek gerekir. Eğer yaratıcılık gerektiren bir pozisyona başvuru yapıyorsanız, kağıt rengi ve yaratıcılığınızı ön plana çıkaracak birtakım logolar, figürler kullanmanızda herhangi bir sakınca yoktur. Bu tip tasarımlara daha çok mimar, reklamcı veya tasarımcı özgeçmişlerinde rastlanmaktadır.
Olumlu İzlenim Bırakmalı
İşverene, özgeçmişinizi hazırlarken zaman harcadığınızı, yazı karakterinden formatına kadar her türlü detaya özen gösterdiğiniz imajını vermelisiniz. Özgeçmişiniz profesyonel görünmeli ve ilk anda dikkati çekebilmelidir. Amacınız okuyucunun nitelikleriniz hakkında hemen bilgi sahibi olmasını sağlamaktır. Özgeçmişiniz ve dolayısıyla sizle ilgili kötü imaj yaratacak en önemli hatalar; özgeçmişin veya ön mektubun fotokopilerini göndermek, imla hataları, el yazısı ile yazılmış özgeçmişte karalama yapmaktır. Kesinlikle her başvuru için yeni bir özgeçmiş oluşturun.
Başvurulan Pozisyonla İlgili Olmalı
Özgeçmişinizi değerlendiren işverenin, bu aşamada kafasında iki soru bulunmaktadır. Başvuran şahıs bu işi başarabilir mi? Firma çalışanlarına uyum sağlayabilir mi? Özgeçmişinizde bu iki soruya sağlıklı cevap yer almalıdır.
Önyazı Mutlaka Kullanılmalı
İş başvurularınız sırasında ön plana çıkmanızda oldukça önemli bir araç niteliği taşıyan ön yazı hazırlanırken bazı temel kurallara dikkat edilmelidir. Ön yazı da kesinlikle işe alma kararını verecek kişi veya makam belirtilmelidir. Bunun için başvuru öncesinde ilgili firma aranarak başvurunun kime yapılması gerektiği konusunda bilgi alınmalıdır. İlgili kişiye hitabıyla başlayan ön yazıların kesinlikle itici bir yöne sahip olduğunu unutmayın. Ayrıca " İlgili kişiye " yazarak gönderdiğiniz özgeçmişinizin gerçek anlamda konuyla " ilgili " kişiye ulaşacağından asla emin olamazsınız. Eğer firma içinden herhangi bir isim sağlamanız mümkün değilse en son çare olarak "İnsan Kaynakları Bölümü" veya "Personel Bölümü" dikkatine ibaresini ön yazınızda belirtebilirsiniz
Firmalar personel istihdamını ihtiyaçtan dolayı değil, istihdam edecekleri kişinin yaratacağı katma değeri göz önüne alarak yaparlar. Bu bilginin ışığında bu aşamada göz önünde tutulması gereken prensip sizin firmadan beklentileriniz değil firmanın sizden ne fayda sağlayacağıdır. Bu yüzden, işvereni ön yazınız vasıtası ile firmasına ne kadar faydalı olacağınızı kanıtlamalı ve mülakat aşamasına geçmeyi hedeflemelisiniz. Ön yazınızın sonunda mülakat talebiniz muhakkak belirtmelisiniz. Bu sizin işi ve işvereni ne kadar ciddiye aldığınız konusunda belirleyici bir koşuldur.
Yabancı Dilde Özgeçmiş Sadece İstendiğinde Gönderilmeli
Dikkat Etmeniz Gereken Ayrıntılar
o Cümleleri ve paragrafları kısa tutun. ( 10 satırdan daha fazla bilgiye yer vermeyin )
o Ön plana çıkmasını arzu ettiğiniz paragraflar için belirleyici yönlendirici işaretler kullanın.
o Aynı ifadeyi sağlayan ağır bir tanımlama yerine basit anlatım tarzını tercih edin.
o Başarılarınızı tam anlamı ile desteklemek için muhakkak sayısal değerler kullanın.
o Diğer bir kişinin imla hataları için özgeçmişinizi okumasını sağlayın.
o Başvurulan işle doğrudan ilişkili olmadığı sürece hobilerinize, gönüllü çalışmalarınıza yer vermeyin.
o Desteksiz olarak kendinizi övücü cümlelerden uzak durun. "Çok başarılı ve zeki bir araştırmacıyım" yerine " İki büyük araştırma projesini tamamladım" tipi anlatım tarzını tercih edin.
o Konunuzla ilgili teknik terimleri herkes tarafından anlaşılabilecek şekilde ifade etmeye çalışın.
o Özgeçmişinizi edilgen bir ifade oluşturan " Ahmet Yanılgan İstanbul'da doğmuş ve üç satış geliştirme projesi gerçekleştirmiştir" gibi yaklaşımlardan uzaklaşın.
o Sürekli adresinizi ve irtibat telefonlarınızı yazın ancak iş adresi ve telefonunuzu kesinlikle yazmayın.
o En gizli ve etkili iletişim yöntemlerinden birisi olan e-posta’ dan yararlanın ve e-posta adresinizi özgeçmişinizde kullanın.
o Doğum yeri, sağlık durumu aile bilgileri, boy, kilo gibi ilgisiz bilgilere yer vermeyin.
o Doğum tarihi ülkemizde özgeçmişlerde aranan bir bilgi olup yazılmasında fayda vardır.
o Askerlik durumu önemli bir bilgi olup eğer profesyonel iş tecrübesi ile ilgisi varsa askerlik hakkında detay bilgi verilmelidir.
o Medeni hal özgeçmişinizde bulundurmanız gereken bir bilgidir.
o Sürücü belgesi hakkındaki bilgi eğer pozisyon ile ilgili ise verilmelidir.
o Üniversitenin altındaki eğitim bilgilerine yabancı dil bilginizi göstermek için yer verebilirsiniz. Aksi takdirde bu bilgiler gereksizdir.
o Bitirilen üniversitenin, bölümün adına ve bitirme derecesine yer verilmeli, lisans üstü eğitim alınmışsa belirtilmeli, eğer işle ilgili ise akademik çalışmalardan bahsedilmelidir.
o Yabancı dil ve bilgisayar bilgisine yer verilmeli ancak abartıya kaçılmamalıdır. Mümkünse bu bilgilerin nereden alındığı da yazılmalıdır. Bu kısımda yazacağınız asılsız bilgiler ileride sizi zor durumda bırakabilecektir.
o Aldığınız profesyonel eğitim ve seminerlerden yer ve zaman göstererek mutlaka bahsedin.
o Üye olduğunuz klüp ve derneklerden mesleğinizle ilişkisi varsa söz edin.
o İş yurtiçi veya dışı seyahat gerektiriyor ise seyahate engel bir durum olup olmadığını belirtin.
o Yurtdışında iş tecrübesine sahipseniz mutlaka yer verin turistik amaçlı gezilerinizi yazmayın.
o Referansların istek üzerine verilmesi daha uygundur. İleride gösterdiğiniz referans kaynakları ile akrabalık ilişkiniz olmamalıdır.
o Eğer başvuruların fotoğraflı yapılması isteniyor ise özgeçmişinize ekleyin değilse gerek yoktur.
Özgeçmişlerde Sıkça Rastlanan Hatalar
- İmla hataları
- Çok uzun özgeçmiş ( ideali A4 boyutu)
- Düzensiz, dağınık ve herhangi bir formata uyarlanmamış
- El veya kötü bir daktilo yazısı
- Hiç bir şey ifade etmeyen uzun paragraflar
- Az veya eksik bilgi ( adres, telefon veya doğum tarihinin unutulması vs)
- Amaca veya pozisyona yönelik olarak hazırlanmaması
- Çağdaş özgeçmişlerde bulunması gerekmeyen boy, kilo, sağlık durumu gibi ilgisiz bilgiler
- Aşırı göz alan renkli kağıt kullanmak
- Referans kaynaklarını belirtmemek
- Karalama yapmak
- Kurs sertifikalarını ve diplomaları ilave etmek
- Dosya içerisinde sunum yapmak
- Ön yazı/mektup yazmamak
Mülakat Teknikleri
- Mülakat Nedir?
- Mülakattan Önce Yapılması Gerekenler
- Kendinizi Tanıyın
- Firmayı ve Mülakatçıyı Tanıyın
- Şunları Yanınızda Bulundurun
- Görüşmeye Tam Vaktinde Gidin
- Dış Görünüşünüze Özen Gösterin
- Mülakat Esnasında Yapılması Gerekenler
- Mülakattan Sonra Yapılması Gerekenler
- Mülakat Hakkındaki Bazı Yanlış Bilgiler
- Klasik Mülakat Soruları
- Yeni Mezunlara Yöneltilen Klasik Sorular
Mülakat Nedir?
Profesyonelce hazırladığınız ve ilan edilen pozisyonlara veya genel başvuru olarak firmalara gönderdiğiniz özgeçmişiniz, mülakatlara çağrılmanızı sağladı. Bu önemli aşamanın ardından size iş teklifi yapılmasını sağlayacak mülakat prosedürü öncesi yapmanız gereken oldukça önemli çalışmalar bulunmaktadır. Profesyonel niteliklerinizi bir özgeçmiş vasıtasıyla kağıt üzerinde işverene aktarmanız, iş görüşmesine davet edilmeniz için ilk ve en önemli aşamayı oluşturur.
İş teklifi almanızı sağlayacak yegane yöntem, işveren ile yapacağınız mülakattır. Mülakatın iki yönlü bir bilgi alışverişi olduğu akıldan çıkarılmamalıdır. Mülakatı yapan kişi mülakat esnasında sizi potansiyel bir çalışan olarak görmek, profesyonel niteliklerinizi ve kişilik özelliklerinizi tanıyabilmek ister ve bu doğrultuda sorular yöneltir. Sizde görev tanımı, görev yeri, sağlanacak hak ve faydalar, firmanın potansiyeli, faaliyetleri, hedefleri hakkında daha fazla bilgi toplamak için sorular yöneltirsiniz.
Mülakatta iyi bir iletişimin sağlanamaması, sonrasında hem işveren hem de aday açısından uzun vadede çok sakıncalı sonuçlar ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bir mülakatının aday için olduğu kadar, mülakatı yapan kişi içinde stresli bir tecrübe olduğu bilinmelidir. Uzmanlar mülakatta başarılı olmanın ilk şartının heyecanın önlenmesi olduğu görüşünde birleşmektedirler. Fakat adaya geleceğini doğrudan etkileyen maksimum bir saatlik bu tecrübe sırasında, heyecanını önlemesini tavsiye etmek realiteden uzak gözükmektedir. Ortaya çıkacak stresle başa çıkmanın yolu da mülakata her yönüyle hazırlıklı olmaktan geçer.
Firmayı ve Mülakatçıyı Tanıyın
Mülakat sırasında, pozisyonu ve firmayı her yönüyle tanıdığınızı karşı tarafa hissettirmeniz ve bilginizi birtakım örneklerle desteklemeniz size oldukça pozitif destek sağlayacak ve mülakatı yapan yönetici, firmaya ve pozisyona olan ilgi dereceniz konusunda olumlu düşüncelere sahip olacaktır. Çoğu aday mülakata girecekleri firma hakkında en ufak bir bilgiye sahip olmadan mülakata girmekte ve yalnızca bu yüzden olumlu sonuç alamamaktadırlar. Firmayı tanımak için:
- Kütüphanelerden veya ticaret odalarından firmanın geçmişi ve ekonomik yapısı ile ilgili bilgi toplayın.
- Firmanın misyonu, piyasa itibarı, pazar payı, başlıca ürün veya hizmet çeşitleri, personel sayısı ve devri ile ilgili bilgi toplayın.
- Mülakata gitmeden önce firmayı ziyaret ederek, broşür isteyin. Eğer yayınlanmışsa firmanın yıllık raporlarını elde etmeye çalışın.
Hiçbir iş görüşmesine firma hakkında ve iş görüşmesini yapacak kişi hakkında bilgi toplamadan gitmeyin. Bu ön bilgiler size güç katacak ve sizi görüşmede avantajlı konuma getirecektir. Ön bilgilerden yoksun olmanız özgüveninizi azaltacak ve sizi görüşmede dezavantajlı konuma getirecektir.
Şunları Yanınızda Bulundurun
Mülakatı yapacak olan kişinin ismi ve pozisyonu tam olarak bilinmeli ve not alınmalıdır. Mülakat yapılacak yerin tam adresi ve nasıl ulaşılabileceği mülakat öncesi tespit edilmelidir. Ayrıca firmanın telefonu da herhangi bir geç kalma durumu için yanınızda bulunmalıdır. Firma hakkında yapmış olduğunuz araştırma ve sormak istediğiniz sorular ile ilgili notlar yanınızda bulunmalıdır. Kartvizitiniz, yazılı referanslarınız ve özgeçmişinizin bir kaç kopyası yanınızda olmalıdır
Görüşmeye Tam Vaktinde Gidin
Mülakata mutlaka zamanında gitmeye özen gösterin. Geç kalmak da, erken gitmek de mazeretiniz ne olursa olsun kaçınılması gereken bir durumdur. İş görüşmesine erken gitmek adayın heyecanlı olduğunun en belirgin göstergesidir. Ayrıca, mülakata vaktinden önce gitmekle, diğer adaylarla karşılaşarak gizliliği tamamen bozabileceğinizi unutmayın. Geç kalmak kadar erken gitmek de aday hakkında olumsuz bir izlenim uyandıracaktır
Dış Görünüşünüze Özen Gösterin
Mülakatı yapan kişinin, tanışmanızı takiben dış görünüşünüz vasıtasıyla hakkınızda edindiği intibaın, bütün mülakat sırasında ve sonrasında devam edeceğini unutmayın. Bu mülakatı yapan kişi üzerinde hakkınızda yok edilmesi çok zor olan bir ön yargı oluşturur. Teknik olarak konunuza çok hakim olmanızın tanışmanın ilk dakikalarında ortaya çıkmayacağı gerçeği ile, hakkınızda bu unsur vasıtasıyla edinilen görüşün bütün mülakatı etkileyeceğinin bilincinde olun. İlk intibaın olumlu olmasını sağlamak için muhakkak uyulması gereken bazı kurallar bulunmaktadır. Bu kurallar;
- Elbiseleriniz temiz ve ütülü olmalı, erkek adaylar muhakkak takım elbise, bayanlar ise işe uygun etek ceket tercih etmeli, dekolte bir kıyafetle gidilmemelidir. Kot pantolon asla giyilmemelidir. Giysiniz ile uyumlu kravat kullanılmalı, abartılı aksesuardan ve aşırı makyajdan kaçınılmalıdır.
- Saçlar bakımlı olmalı, ayakkabılar muhakkak boyatılmalıdır.
- Şahsi temizliğe çok önem verilmeli ve ağır parfümlerden kesinlikle kaçınmalıdır
Mülakat Esnasında Yapılması Gerekenler
· Pozitif bir başlangıç için mülakatı yapan kişinin eli uygun biçimde sıkılmalı ve abartılı olmayacak şekilde gülümsenmelidir.
· İkram edilse bile sigara ya da herhangi bir içecek içilmemelidir.
· Oturulacak yer gösterilmeden kesinlikle oturulmamalıdır.
· Mülakat sırasında saate kesinlikle bakılmamalıdır.
· İş görüşmesinin başında mülakatçı, havayı yumuşatmak için size sohbet niteliğinde sorular sorabilir. Mülakat sırasında mülakatçının yaklaşımı ne olursa olsun resmiyetinizi bozmayın
· Kesinlikle mülakatçının ilk ismi ile hitab etmeyin.
· Daima göz teması sağlanmalıdır.
· Dürüst olunmalı ve sorulan sorunun cevabı bilinmiyorsa "bilmiyorum" demekten çekinilmemelidir.
· Soruya cevap vermeden önce iyice düşünülmelidir.
· Başvurulan işe istekli olunduğu mümkün olduğu oranda gösterilmelidir.
· Kariyeriniz ile ilgili bilgi saklamaktan ve yanıltıcı bilgi vermekten kaçınılmalıdır.
· Eğer ilgili alanda tecrübenizin az olduğu belirtiliyorsa, ilgili alana yakın olan tecrübelerinizi ön plana çıkarmaya çalışın.
· Mülakatı yapan kişiye saygı gösterilmeli fakat asla üstün görmemelidir.
· Hakkınızda olumlu düşünceler uyandırmak için mülakatın her aşamasında nazik olun ve işe ilginizi mümkün olan oranda ortaya koyun.
· İş görüşmeleri de giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşur.
· Mülakatın giriş aşamasında çoğunlukla mülakatçı sizi dinlemeyi arzu eder ve profesyonel niteliklerinize ve tecrübenize yoğunlaşmayı tercih eder.
· Gelişme aşamasında ise tecrübeniz ve profesyonel nitelikleriniz ile ilgili verdiğiniz cevaplar doğrultusunda sizden daha fazla bilgi toplamaya çalışır.
· Sonuç aşamasında ise firmayı ve pozisyonu detaylı olarak anlatır. Eğer mülakat performansınız, mülakatı yapan kişi tarafından beğenilirse sonuç aşamasında pozisyonun maddi imkanlarına da yer verilir.
· Mülakatı yapan kişi konuyu açmadan pozisyonun maddi imkanları gündeme getirilmemelidir.
Eğer iş görüşmesi yarım saatten az bir süreyi kapsamışsa, başarılı bir mülakat performansı ortaya koyamadığınızdan emin olabilirsiniz. Sağlıklı bilgi alışverişinin ortaya konulduğu bir iş görüşmesinin en az bir saat sürmesi gereklidir.
Mülakattan Sonra Yapılması Gerekenler
Eğer mülakat sonucunda mülakatı yapan kişinin sizle ilgili görüşlerinin olumlu olduğunu düşünüyorsanız aşağıdaki noktaları aydınlatmayı ihmal etmeyin.
- Gelecek aşamanın ne olacağını ve eğer bir mülakat daha yapılacaksa
kimle yapılacağını ve mülakatın konusunun ( iş teklifi mülakatı gibi ) ne olacağını sorun. Kararın nasıl ve kimin tarafından verileceğini tespit etmeye çalışın.
- Ücret, izin veya diğer maddi olanakları ilk aşamada kesinlikle sormayın.
- Mülakatçının sizle ilgili kararını sorarken ısrarcı davranmayın ve daha sonra telefonla konuyu takip etmeye çalışmayın. Çünkü yöneticilerimiz genelde mülakat sonunda adaya, kültürümüz gereği negatif cevap vermekten çekinirler.
- Size ilk mülakat sonunda iş teklifi yapılmasını beklemeyin.
- Eğer yapılan mülakat son mülakat ise ve bir iş teklifi aşamasına ulaşılmışsa, bu görüşmede maaş ve maddi olanakları konuşabilirsiniz. Buna karşın, eğer mülakatı yapan kişi bu aşamada bile maddi olanakları konuşmayı arzu etmiyorsa, konuyu üstelemeyin. Bunun sebebi, mülakatı yapanın iş teklifini ve koşullarını personel bölümüne sormak istemesinden veya iş teklifini yazılı olarak yapmak istemesinden kaynaklanabilir.
- Eğer mülakat bir personel danışmanlığı firması aracılığı ile düzenlenmişse, mülakat sonrasında pozisyon ile ilgili düşüncelerinizi ve istediğiniz ücret paketini personel danışmanına aktarınız. Çünkü, özellikle üst düzey ve orta kademe yönetim pozisyonlarda, danışman firma sizin adınıza firma ile çalışma koşulları ile ilgili görüşme yapabilir.
Mülakat sonunda pozisyon, firma ve sektörle ilgili teknik özellikli sormak istediğiniz soruları da önceden hazırlamalısınız. Mülakat sonunda detaylı bilgi almak için bazı soru örnekleri:
- Firmanın gelecek planları ve stratejileri nelerdir?
- Rekabet ile ilgili stratejileri var mı ?
- Pozisyonun potansiyel kariyer ve eğitim planları nelerdir?
Eğer yapılan iş teklifini kabul ederseniz, eski işinizden iyi ilişkilerle ayrılmaya özen gösterin. Ayrılma sebeplerinizi muhakkak açıklayın ve eğer ayrıldığınız firma ile ilgili bir eleştiriniz varsa bunu yapıcı bir şekilde ortaya koyun.
Mülakat Hakkında Bazı Yanlış Bilgiler
Mülakatı yapan kişinin adayda görmeyi arzulamadığı ve adaylarında genelde sahip oldukları bazı önyargılar bulunmaktadır. Eğer aday, iş görüşmesinin olumlu sonuçlanmasını sağlamak istiyorsa, aşağıda bazı örnekleri verilen negatif önyargılardan kesinlikle arınmalıdır.
- İş görüşmesini yapan kişinin, adayın sadece negatif yönlerini ortaya çıkarmaya çalıştığını varsaymak,
- Sorulara mülakatı yapan kişinin duymak istediği cevaplar ile karşılık vermenin olumlu sonuç vereceğini düşünmek,
- Bütün mülakat inisiyatifinin mülakatı yapan kişiye bırakılması gerektiğini düşünmek,
- Pozisyon ve firma ile ilgili herhangi bir soru sormanın uygun olmayacağını düşünmek,
- İşverenin en uygun yerine, en iyi adayı işe alacağına inanmak
Klasik Mülakat Soruları
Mülakatlarda çok sık olarak aynı tipteki sorulara yer verilmektedir. Özellikle yapılandırılmamış sohbet şeklinde gelişen mülakatlarda adaya birbirine benzer ve sorular yöneltilmektedir. Bu sorulara daha önceden yapılacak hazırlık, mülakat performansınıza oldukça olumlu destek verecek ve başarı sağlamanıza yol açacaktır. Klasikleşen bazı mülakat soruları:
- Kısaca kendinizi tanıtır mısınız?
- Zayıf ve güçlü olduğunuz yanlarınız nelerdir ?
- Bu pozisyonda başarılı olmak için gerekli olan nitelikler nelerdir?
- Diğer adaylardan farklı olarak bu firmaya sağlayacağınız faydalar nelerdir?
- Başarıyı ve başarısızlığı tanımlayınız.
- İdeal işinizi tanımlayınız.
- Şu anda çalışmakta olduğunuz işinizden neden ayrılmak istiyorsunuz. veya neden ayrıldınız?
- Niçin firmamızda çalışmak istiyorsunuz?
- Kısa ve uzun vadeli kariyer hedefleriniz nelerdir?
- Eğer işe kabul edilirseniz ilk ay içerisinde yapacağınız faaliyetler ve getireceğiniz yenilikler nelerdir?
- Kariyerinizdeki en önemli başarılar nelerdir?
- Profesyonel hayatta sizi en fazla ne motive eder?
- Neden bir firmada bu kadar uzun çalıştınız?
- Kariyeriniz boyunca bu kadar sık iş değiştirmenizin sebebi nedir?
Profesyonel hayata atılmaya hazırlanan yeni mezunlara yukarıda belirtilen sorulardan ayrı olarak, iş tecrübelerinin azlığı veya yokluğu nedeni ile daha çok eğitimleri ve gelecek planları ile ilgili sorular yöneltilmektedir. Yeni mezunların, aşağıda bazı örnekleri verilen bu tip sorulara hazırlıklı olmaları gerekir. Bu sorulardan en çok sorulanlar şunlardır:
- Mezun olduğunuz bölümü neden seçtiniz?
- Üniversite eğitiminize devam ederken herhangi bir iş tecrübeniz
oldu mu?
- Üniversitede katıldığınız sosyal aktiviteler nelerdir?
- En başarılı ve en başarısız olduğunuz dersler nelerdir?
· Bitirme dereceniz ve en çok ilgi duyduğunuz dersler nelerdir?
- Kendinizi başarılı bir öğrenci olarak görüyor musunuz?
- Eğitiminize devam etmeyi arzu ediyor musunuz?
- Hobileriniz nelerdir?
